Powstanie Ruchu Equipes Notre-Dame w Polsce
Każdy END ma swój początek.
Jak to było w Polsce?
Ruch duchowości małżeńskiej Equipes Notre-Dame, mimo tego, że powstał w nieodległej aż tak Francji, do Polski przebijał się drogą wyboistą, pokonując różnorodne przeszkody.
Mała siostra i niezłomny kapłan
Zza żelaznej kurtyny pierwsze, pionierskie doświadczenia zaczerpnięte z END przeniosła do naszego kraju siostra Jadwiga Skudro ze Zgromadzenia Sióstr Sacré Coeur. Siostra Jadwiga w 1972 r. odbyła trzymiesięczną podróż po Włoszech, Francji i Belgii. Jak sama wspominała, przez pomyłkę w adresie trafiła w Paryżu do przedstawicieli ruchu Equipes Notre-Dame, którzy z gorliwością zapoznali s. Jadwigę z założeniami ruchu, a w Belgii – do której zmierzała – ułatwili siostrze udział w spotkaniach ekip, by mogła jeszcze bardziej poznać charyzmat END. Siostra zachwyciła się ruchem, ale po przyjeździe do Polski oddała się obowiązkom w zgromadzeniu.
Jadwiga nie znała jeszcze wtedy ks. Franciszka Blachnickiego, który – poprzez broszurki o END otrzymane zza granicy – również próbował zgłębić charyzmat ruchu, inspirował się nim i zastanawiał, jak przeszczepić jego założenia na grunt polski. W tych dwóch osobach, drobnej siostry zakonnej i niezłomnego kapłana, kiełkowało ziarno mające nasycić w przyszłości rzesze poszukujących czegoś więcej małżeństw.
Ks. Blachnicki postanowił połączyć charyzmat Ruchu Światło-Życie z charyzmatem Equipes Notre-Dame. W 1973 r. sformułował małżeńsko-rodzinny program, bazując na tym, co dowiedział się o ruchu END z broszur. Dopiero w 1974 r. kapłan dotarł do s. Skudro, która jako jedyna miała wiedzę o tym, jak małżonkowie żyją charyzmatem ruchu w praktyce – na podstawie wspomnianych wcześniej spotkań z parami małżeńskimi za granicą. Siostra została oddelegowana przez zgromadzenie do pracy dla rodzin w stałej współpracy z ks. Blachnickim. Zaangażowała się w tłumaczenie i opracowywanie materiałów z ruchu END, prowadziła rekolekcje, zakładała kręgi rodzin. Do Polski zaczęły przyjeżdżać pary małżeńskie z Francji i już bezpośrednio przekazywać charyzmat i założenia END. „Małżeństwo jest nie tylko święte, ale jest drogą do świętości. Bardzo dobrą i prędką” – mówiła s. Jadwiga, którą Pan Bóg uczynił specjalistką od duchowości małżeńskiej.
Szukając źródeł
Ziemskie życie ks. Franciszka zostało boleśnie przerwane w roku 1987 i od tej pory jego dzieła musiały być kontynuowane bez jego twórczego przewodnictwa. Domowy Kościół został gałęzią rodzinną Ruchu Światło-Życie, ale część małżonków z DK zapragnęła żyć pierwotnym charyzmatem END. To pragnienie było wystawiane na ogromne próby i spotykało się w kręgach kościelnych z niezrozumieniem. Poszukujący u źródeł małżonkowie znaleźli wsparcie w osobach zakonnika o. Karola Meissnera oraz właśnie s. Jadwigi Skudro, która gotowa była służyć i w DK, i w END. Służba tych dwojga konsekrowanych osób małżeństwom była pełna oddania i zrozumienia. Wobec podejrzeń o rozłam, pary z grupy inicjatywnej właśnie dzięki o. Karolowi i s. Jadwidze utwierdzały się w przekonaniu, że ich decyzja nie burzy jedności Kościoła, ale raczej ukazuje jego różnorodność. W tej różnorodności można rozstawać się w pokoju, by iść za swoim charyzmatem. Praktyka może rozmijała się z tą teorią, niemniej powoli ruch zdobywał coraz większe zaufanie duchownych i cieszył się dużym zainteresowaniem wśród małżeństw. Wpisywał się też w nowe czasy: zdejmował z kapłanów rolę organizacyjną i administracyjną, oddając ją w ręce świeckich, a duchownym pozostawiał to, do czego byli faktycznie powołani: szafowanie sakramentami, towarzyszenie i doradzanie w drodze do świętości.
Małżonkowie z grupy inicjatywnej, do której wchodziły małżeństwa z Poznania wspierane duchowo przez pary z innych rejonów Polski, nawiązali kontakty z centralą ruchu END w Paryżu, tłumaczyli listy i dokumenty. W kontaktach tych wielką rolę odegrali Hanna i Jerzy Matuszakowie – wcześniej Para Krajowa Domowego Kościoła (Hanna jest filologiem romańskim). Małżonkowie ci, zarówno działając w Domowym Kościele, jak i w ruchu END, mieli wsparcie ks. Franciszka Kołacza. Jeszcze jako Para Krajowa DK uczestniczyli w dwóch zgromadzeniach organizowanych przez END: w Fatimie (1994) i w Santiago de Compostela (2000). W zgromadzeniach tych wzięli udział również: s. Jadwiga Skudro oraz małżonkowie z kręgu centralnego DK. W tzw. dniu misji w Santiago de Compostela reprezentanci Polski, Małgorzata i Joachim Grzonkowie, zostali poproszeni o rozpoczęcie nabożeństwa wniesieniem ognia – zapalonego kaganka. I wiecie co? Oni go nigdy nie zgasili, ale przywieźli do Polski i rozpalili wiele nowych ognisk.
Każde spotkanie jak nowy płomień
Do archidiecezji poznańskiej zaczęły przyjeżdżać pary z całej Polski, by rozpoznawać nowe powołanie i omawiać możliwości stworzenia w Polsce struktur END. O. Karol Meissner docierał na te spotkania z Lubinia, a z zachodniej Europy pary z ERI, by doradzać i pomagać.
Do jednego ze spotkań doszło w sierpniu 2001 r. W Cichowie pod Poznaniem para odpowiedzialna ERI, Marie-Christine i Gerard de Roberty z Francji, prowadziła rekolekcje dla małżeństw z 12 diecezji: poznańskiej, krakowskiej, rzeszowskiej, toruńskiej, warszawskiej, częstochowskiej, gnieźnieńskiej, warmińskiej, wrocławskiej, legnickiej, łódzkiej i katowickiej. Chwilę po tej wizycie, 9 września 2001 r., w Domu Bretanii powstała Tymczasowa Ekipa Odpowiedzialna za END. W jej skład weszli: Aleksandra i Stefan Chmielewscy, Bogusława i Zenon Czerwieńcowie, Hanna i Jerzy Matuszakowie, Alicja i Andrzej Rowińscy, Urszula i Janusz Sklepowiczowie, Lucyna i Krzysztof Wysoccy. Od stycznia 2002 r. posługę doradcy duchowego TEO pełnił o. Karol Meissner. W całej Polsce powstało 12 ekip!
O powstaniu ruchu zostali powiadomieni ks. bp Stanisław Stefanek, Przewodniczącego Komisji Episkopatu Polski ds. Rodziny, oraz metropolita poznański ks. abp Juliusz Paetz.
Kolejna para z ERI, Priscilla i Jean-Louis Simonis, przyjechała do Zamku Bierzgłowskiego pod Toruniem w maju 2002 r. Było to przełomowe spotkanie, owocujące powstaniem Sektora Wydzielonego Equipes Notre-Dame Polska. Pierwszą Parą Odpowiedzialną w tym sektorze zostali Małgorzata i Joachim Grzonkowie, którzy wspominali później, że miało ich na tym spotkaniu nie być… Bowiem pomiędzy tymi nieco suchymi powyższymi faktami jest jeszcze czas na Boże prowadzenie, znaki „z góry”, nanoszenie na ludzkie plany Bożych poprawek. Doświadczali tego bardzo mocno małżonkowie tworzący ekipy w Polsce i wielu z nich mogłoby opowiedzieć swoje świadectwo (i opowiadają!). Zanim Małgosia i Joachim Grzonkowie przyjęli 4 maja (w dzień urodzin Małgosi) nową posługę, służyli małżonkom, prowadząc dla nich rekolekcje o duchowości na podstawie materiałów END. Ich doświadczenia z wyjazdów zagranicznych na międzynarodowe zgromadzenia i spotkania przygotowywały ich już od dawna do objęcia nowej roli, choć tego wtedy nie wiedzieli i nie mogli się domyślać.
Do pierwszej Ekipy Odpowiedzialnej Sektora Wydzielonego END należeli: Małgorzata i Joachim Grzonkowie, Aleksandra i Stefan Chmielewscy, Bogusława i Zenon Czerwieńcowie, Alicja i Andrzej Rowińscy, Urszula i Janusz Sklepowiczowie.
Ciągle w ruchu razem z innymi
Ruch jest czymś dynamicznym, co podkreśliła pierwsza pielgrzymka na Jasną Górę w maju 2003 r. Małżonkowie zakładający polskie ekipy coraz bardziej czuli, że to o czym marzyli, staje się faktem. W tym też roku duchowym doradcą Ekipy Odpowiedzialnej w miejsce o. Karola Meissnera został ks. dr Andrzej Pryba MSF – sekretarz Komisji Episkopatu Polski ds. Rodziny. 16 września tego samego roku Para Odpowiedzialna M. i J. Grzonkowie wraz z ks. A. Prybą spotkali się z ks. bp Stanisławem Stefankiem. Ksiądz biskup okazał żywe zainteresowanie sprawami ruchu i udzielił swego apostolskiego błogosławieństwa. Pozycja END w Polsce coraz bardziej się stabilizowała, a niedługo potem Equipes Notre-Dame dołączyły do Ogólnopolskiej Rady Ruchów Katolickich.
W dniu 2 marca 2003 roku w Częstochowie odbyło się spotkanie odpowiedzialnych Equipes Notre Dame Sektor Polska z odpowiedzialnymi Domowego Kościoła Ruchu Światło-Życie. W spotkaniu uczestniczyli: M. i J. Grzonkowie wraz z ks. A. Prybą oraz Para Krajowa DK Anna i Jacek Nowakowie wraz z moderatorem krajowym ks. Janem Mikulskim. Może warto przytoczyć w tym miejscu fragment wydanego wspólnie oświadczenia: Odpowiedzialni Equipes Notre-Dame Sektor Polska i Domowego Kościoła Ruchu Światło-Życie pragną wyrazić ich braterską wolę do wspierania duchowości małżeńskiej i rodzinnej z poszanowaniem różnic właściwych każdemu z tych ruchów. Wspólne jest stanowisko, że tworzenie Equipes Notre-Dame w Polsce, jak również dalsza praca Domowego Kościoła Ruchu Światło-Życie nie odbywa się na zasadzie konfrontacji. Tutaj ważna jest indywidualna i wolna decyzja każdego małżeństwa związana z wyborem drogi formacyjnej.
Biało-czerwone END
11 czerwca 2005 r. w Warszawie odbyła się uroczystość utworzenia Regionu Equipes.
Notre-Dame Polska z udziałem Pary Łącznikowej z ERI – Priscilli i Jean-Louis Simonis oraz ks. Franciszka Fleischmanna – doradcy duchowego ERI. Mieliśmy już trzy sektory! Mazowiecki, śląski i wielkopolski. Posługę Pary Odpowiedzialnej Regionu ponownie przyjęli Małgorzata i Joachim Grzonkowie. Została powołana Ekipa Odpowiedzialna Regionu, w skład której weszli: Małgorzata i Joachim Grzonkowie, Urszula i Janusz Sklepowiczowie, Romana i Jerzy Starczyńscy i ks. dr Andrzej Pryba MSF.
Zainteresowanych bardziej szczegółową lub dalszą historią ruchu END w Polsce zachęcamy do zapoznania się z kalendarium oraz wysłuchania dostępnych konferencji małżeństw z pierwszych polskich ekip.
Często nie mamy świadomości, jakim kosztem wypracowuje się nową ścieżkę rozwoju duchowego w Kościele. Sprawie powstania ekip w Polsce oddanych było wiele małżeństw i księży, często na przekór, wśród trudności, składając ofiarę z siebie. Na trzecie tysiąclecie otrzymaliśmy od Pana wyjątkowy prezent i przydatne narzędzie, by wypłynąć na głębię i skutecznie na niej nawigować.
Miejsce jest na każdy Boży charyzmat, a wielu ludzi jest jeszcze „niezagospodarowanych”! Jesteśmy powołani do misyjnego zaangażowania, by tworząc teraźniejszość, uczestniczyć w pięknej historii – także poza granicami Polski, co już się dzieje!
